Spora Başlama, Sporda Branşlaşma!

Sportif başarılarla adını çok fazla duyuran ülkelerde, uzman antrenman bilimcilerinin kabul gördüğü gerçekler, nedense bizim ülkemizde kabul edilemeyen ya da yıkılamayan bir tabu halen. Spora "BAŞLAMA" yaşı, Sporda "BRANŞLAŞMA" yaşı. Nedir bunlar?

"Aman efendim; 4 yaşında bir oğlum var, tenis yapmasını arzu ediyorum, nasıl olur?" 

"Hocam, 6 yaşında kızımız var, buz pateni yapsın istiyoruz, biz yapamadık o yapsın, ne dersiniz?" 
"3 yaşında kızım var ve baleye göndereceğiz, sizce nereye yönlendirmeliyiz?" Bunlar gibi ve bunlara benzer sorulara ilave, çocuğunun neye ihtiyacı olduğunu soran kimseye denk gelemedim henüz. 

Ebeveynlerin düştüğü en büyük hatalardan birisi; yaptıkları, yapamadıkları ya da yarım kalmış deneyimlerini kendi çocuklarına misyon olarak yüklemeleridir. "Biz yapamadık, bari çocuğumuz yapsın!" telaşı. 

Oysa, geçmişte de günümüzde de bilinen bir gerçek var ki, çocuklarımızın; ailelerinin yüklediği misyona değil, yalnızca; ilgi, sevgi, şefkat, onları anlayabilmek, anlayışla karşılayabilmek gibi unsurlara ihtiyaçları vardır. Tüm bunlardan yola çıkarak, sportif anlamda yapılanları yorumlamak gerekirse; çocuğunuzu 4 yaşında tenisle buluşturduğunuzda, sosyal-duygusal, bilişsel ve psikomotor alanın, gelişim sürecini henüz tamamlamamış olduğu okul öncesi dönemde olmasından dolayı olumsuz dönüşler yaşamanıza neden olacaktır. 

Bu olumsuz dönüşleri birazdan aşağıda sıralayacağım. 6 yaşındaki çocuğunuzu buz pateniyle, 3 yaşındaki çocuğunuzu baleyle tanıştırmak da keza aynı sonuçları verecektir. Bu demek değildir ki, hiç bir şey yapmayın. Bunu söylemek özelikle bazı branşlar için mümkün değil elbette ama teknik eğitimleri içeren sportif branşlarla tanıştırmakta da acele etmeyin! 

Yüzme ve cimnastik 4-6 yaş arası önerebileceğim temel 2 branştır fakat yine de denetimli bir eğitim programıyla ve sizin gözetiminizde olmak şartıyla! 

Örneğin; 

Yüzme için; 
Teknik eğitimden uzak, 
Suda durma egzersizleri, 
Nefes çalışmaları, 
Kol-bacak çalışmaları, 

Cimnastik için ise; 
Artistik ya da ritmik adıyla değil, 
Mümkün olduğunca teknik eğitimden uzak, 
Esneklik, 
Denge, 
Koordinasyon gibi başlıkları içermelidir. 

Unutulmaması gereken en önemli noktalardan birisi de Bale'dir ki onun için sayfalarca makale yazmak gerekebilir. Konuya öncelikle ebeveynlerimizin balenin bir spor olmadığını, güzel sanatlara ait bir dal olduğunu kabul etmeleri ile başlamalıyız. 

Psikomotor gelişim süreçleri incelendiğinde, bale; çocuğunuzun yalnızca esneklik ve denge gibi bileşenlerini desteklerken, sürat gibi özelliklerinin gelişimini tek başına destekleyemeyecektir. Sürat gelişiminin de ortalama her iki cinsiyet için 7-8 yaşlarda tamamlandığını düşünürsek, bu yaşlardan sonra sürati gelişmemiş çocuğunuzun elinden tutarak atletizm pistine götürdüğünüzde, maalesef çocuğum sprinter olsun diyemeyeceksiniz. 

Dünya üzerinde antrenman bilimcilerin ortak bir dili vardır ve bu gerçekler inkar edilmemelidir. Nedir bu gerçekler? 

Spora "BAŞLAMA", Sporda "BRANŞLAŞMA" yaşları. 

Spora başlama yaşı dediğimiz yaş grubu 4-8 yaş arası temel hazırlık dönemi iken, sporda branşlaşma yaşları seçilecek uygun sportif branşa göre ortalama 12-14 yaşları arasında değişmektedir. Buradan yola çıktığımızda, 4-8 yaş arasındaki bir çocuğun kemik-kas dokusu gelişmeden erken yaşta branşlaşması; 

-Erken yaşta geçici yaralanmalar, kalıcı sakatlıklar, 
-Spordan soğuması-nefret etmesi, 
-Yanlış tekniğin yerleşmesi, 
-Yapılan branştan uzaklaşması, 
-Başarısızlık duygusunun gelişmesi, 
-Özgüven-cesaret duygusunun gelişmemiş olması gibi hem fiziksel, hem de bilişsel anlamda sıkıntılar yaşamasına neden olacaktır. 

Bu yaş grubundaki çocukların ihtiyacı yalnızca ve yalnızca oyun formatlı temel hazırlık çalışmalarıdır. 


Bir sonraki yazımızda "Okulöncesi çocukluk ve spor" konusundan bahsedeceğiz :) 


Gamze ADATEPE Hareket-Antrenman/Çocuk Spor Uzmanı.